موزه تاریخ چای ایران، آرامگاه پدر چای ایران

موزه تاریخ چای ایران کجاست؟

پدر چای ایران در میان تپه ای پوشیده از چای آرمیده است. آرامگاه وی تبدیل به موزه تاریخ چای ایران شده است. این آرامگاه در شهر سرسبز لاهیجان قرار دارد. شهر لاهیجان به شهر چای معروف شده است، چون برای اولین بار چای در این شهر کاشته شده است.

موزه تاریخ چای ایران، آرامگاه اولین کاشف چای ایران

مخترع چای کیست؟

حاج محمد میرزا کاشف السلطنه چایکار حدود هشتاد سال پیش چای را وارد ایران نمود. کم کم این گیاه نزد مردم ایران محبوب واقع شد و کشت آن در تمامی نواحی ایران گسترش پیدا کرد. جالب است که بدانید پیش از فراگیر شدن چای در ایران، مردم این مرز و بوم عادت به نوشیدن قهوه داشتند. 

کاشف السلطنه کیست؟ 

 محمد میرزا قوانلو قاجار در فروردین 1244 در تربت حیدریه به دنیا آمد. او زمانی که برای گرفتن شناسنامه اقدام کرد، برای خود شهرت چایکار را انتخاب نمود. اما لقب کاشف السلطنه را مظفرالدین شاه به او عطا کرد. وی از شاگردان دارالفنون تهران بود. در همان جا زبان فرانسه و سایر علوم را فرا گرفت. شانزده ساله بود که وزارت امورخارجه وی را استخدام کرد. 
کاشف السلطنه، در سال 1314 و در سن 35 سالگی، به عنوان کنسول ارشد ایران به هند سفر کرد. او به عنوان یک تاجر فرانسوی در مورد کشت چای مشغول تحقیقات شد. وی زمانی که میخواست از چین و هند به ایران بازگردد، همراه با خود مقدار زیادی تخم و نهال چای آورد و آنها را در سطح گسترده ای در نواحی شمال ایران، به خصوص لاهیجان و تنکابن کاشت. به همین دلیل در زمان مظفرالدین شاه سمت ریاست سازمان چای به وی اعطا گشت.
کاشف السلطنه در مسیر بازگشت یکی از سفرهایش به چین و هند، جان باخت. سپس برای قدرشناسی از خدمات این شخصیت برجسته، جنازه وی را به شهر لاهیجان انتقال دادند. او پیش از مرگش در لاهیجان زمینی خریده بود و وصیت کرده بود که او را در مزارع چای به خاک بسپارند. او می خواست آرامگاهش سقف نداشته باشد و مزار وی را از مرمر سیاه بسازند. اما پس از گذشت مدتی، به پاس زحمات وی، دو درصد از درآمد چای را به ساخت مقبره ای در شان کاشف السلطنه اختصاص دادند. به همین منظور، از سال 1335 بنای فعلی را به سبک معماری غربی طراحی کردند و آن را به همت انجمن آثار ملی بنا نمودند. اسکلت این بنا از بتون است و نمای آن از سنگ تیشه ای طوسی رنگ می باشد.

چگونه به موزه تاریخ چای ایران برویم؟

موزه تاریخ چای ایران در شهر لاهیجان واقع در استان گیلان قرار دارد. شما می توانید با ماشین شخصی به شهر لاهیجان بروید. چرا که جاده لاهیجان، یکی از زیباترین جاده های ایران محسوب می شود و تنها حدود 350 کیلومتر از تهران تا لاهیجان راه در پیش دارید. اما راه دیگر برای سفر از تهران به لاهیجان مراجعه به پایانه های غرب و بیهقی می باشد که همه روزه این مسیر را می پیمایند. همچنین فرودگاه رشت، خط راه آهن و تاکسی های خطی از دیگر روش های رسیدن به این شهر جذاب است.

محل موزه تاریخ چای ایران

پس از میدان دکتر حشمت، بین خیابان شهید هاشمی نژاد و کاشف شرقی ساختمانی بلند قرار دارد، که هم آرامگاه کاشف السلطنه است، هم موزه تاریخ چای ایران.

اشیا موجود در موزه تاریخ چای ایران چیست؟

موزه تاریخ چای ایران از دو طبقه مجزا تشکیل شده است. داخل سالن های موزه، از فرهنگ بومی منطقه تاثیر پذیرفته است و تمام نما و تزئینات داخلی ساختمان از جنس چوب است. 
تالار اصلی در قسمت همکف قرار دارد. غرفه های موزه در دیوارهای دور تا دور سالن به شکل جعبه های آینه شکل طراحی شده است و بازگو کننده گذشته مردم این سرزمین و تاریخچه چای هستند. این اشیا شامل سماورهای بزرگ و کوچک ذغالی با نشان نیکلای روسی، قوری های چینی، چندین سری قهوه خوری از عصر قاجار تا پهلوی، قند شکن، سینی های نقره، جعبه های جالب چای، نعلبکی های قدیمی، نمونه ای از دانه های چای و خیلی از اشیای دیگر مربوط به چای و مراحل نوشیدن آن است.
از دیگر اشیای جالب توجه در این طبقه، اسناد، مدارک و دست نوشته ها و عکس های کاشف السلطنه است که در کنار سردیس او به نمایش گذاشته شده است. طبقه اول به واسطه پلکانی چوبی به طبقه دوم ساختمان متصل می شود.

سردیس کاشف السلطنه در موزه تاریخ چای ایران

طبقه دوم، بخش مردم شناسی موزه می باشد. ویترین های این طبقه نمایش دهنده ظروف مسی، ظروف سفالی، چراغ های پیه سوز و وسایل چوبی مانند پیمانه شیر، تغار، هاون چوبی و پوشاک محلی مردمان دیلمان، املش و قاسم آباد است.
در انتهای سالن طبقه همکف، پلکانی از سنگ مرمر سفید دیده می شود. این پلکان به آرامگاه کاشف السلطنه ختم می شود. سنگ مزار کاشف السلطنه، قهوه ای رنگ است و روی آن با خط نستعلیق، شرح حال و زندگی او را حک نموده اند.